TWEE SLEUTELFIGUREN IN ONS BESTAAN:

Vincent de Paul, de grote bezieler, ook wel Vincentius a Paulo genoemd. Hij inspireert ons vandaag nog altijd in de bestrijding van armoede. 

Vincent de Paul werd in 1581 geboren in het dorpje Pouy, in de Landes van Zuidwest Frankrijk; het dorpje draagt thans de naam "Saint-Vincent-de-Paul". Hij was het derde kind in een arm gezin van zes; zijn vader had opgemerkt hoe begaafd hij was en zag voor hem een toekomst als priester.

Zo ontmoette hij een aantal belangrijke personen die hem inspireren, zoals Franciscus van Sales, wiens vriend hij wordt. Als aalmoezenier van Koningin Margot, de eerste vrouw van Henri IV en als huisonderwijzer bij de rijke familie de Gondi, ziet zijn toekomst er goed uit. Maar een ontmoeting met een stervende die hem zonden biecht die hij nog nooit eerder had durven opbiechten, confronteert hem met morele armoede.

Bij een confrontatie met een volledig gezin dat ziek is en in erbarmelijke ellende in een afgezonderd huis verblijft, raakt hij gechoqueerd door de materiële armoede. Deze ontmoetingen veranderen zijn leven. Nog hetzelfde jaar sticht Vincent de Paul de eerste Confréries de la Charité te Châtillon. Vincent de Paul geeft actie graag voorrang op woorden. "Wij moeten van affectieve liefde overgaan tot effectieve liefde", zegt hij. Hij is een man van daden. Vincent komt onophoudelijk tussen daar waar ellende heerst, onder meer als gevolg van de dertigjarige oorlog (1618-1648). Onder zijn belangrijkste stichtingen tellen we de "Priesters van de Missie" (de Lazaristen) in 1625 en de “Compagnie van de Dochters der Liefde” in 1633, met de hulp van Louise de Marillac.

Hij sterft op 27 september 1660 te Parijs; in 1737 wordt hij heilig verklaard. 27 september is de naamdag van deze – voor vandaag nog zeer belangrijke – heilige.

Frédéric Ozanam stichtte op 23 april 1833 samen met een aantal bevriende studenten van de Sorbonne in Parijs de eerste Conférence de Charité. De kiem van de Société de Saint-Vincent-de-Paul was daarmee gelegd.

“Ik wil de wereld omvatten in een netwerk van naastenliefde”.

Het Parijs van 1831 was schitterend als intellectuele hoofdstad, maar tegelijkertijd een smeltkroes van ellende, met niet minder dan 300.000 behoeftigen. De studenten zagen in dat met praten alleen de wereld niet kon verbeterd worden. Ze bezochten gezinnen in armoede, ze gingen op zoek naar hulpbehoevende zieken en bejaarden of hielpen waar nodig, zowel in de steden als op het platteland. Al spoedig kwamen er meer mensen bij en kon de hulp op grotere schaal georganiseerd worden. De basis voor de vereniging was daarmee gelegd.

De medewerking van zuster Rosalie, Dochter der Liefde, zal een doorslaggevende invloed hebben op de ontwikkeling van deze nieuwe vereniging.

De eerste medewerkers kozen Vincent de Paul als patroon voor hun werkgroepen. De werkgroepen werden “conferenties” genoemd, omdat er ook veel gediscussieerd werd over de structurele gebondenheid van de armoede. Maar het accent lag duidelijk op de actie. Een bekende uitspraak van Frédéric Ozanam was “Ik wil de wereld omvatten in een netwerk van naastenliefde”.

EEN ONGEBREIDELDE GROEI

Het handjevol studenten groeit al snel uit tot duizenden volgelingen. Zij die na hun Parijse studentenjaren andere professionele oorden opzoeken in Frankrijk of daarbuiten richten daar op hun beurt hun plaatselijke "conferenties" op: eerst is Frankrijk aan de beurt, maar al snel volgen Europa, de Verenigde Staten, Latijns-Amerika en Azië.

Om de ongebreidelde expansie in goede banen te leiden, organiseren Frédéric Ozanam en kompanen een netwerk van solidariteit, een "réseau de charité", die uiteindelijk de internationale Sint-Vincentiusvereniging wordt. Plaatselijke "Conferenties" worden gegroepeerd, er wordt een Regel opgesteld en elk land krijgt een nationale koepelvereniging. Op vandaag telt de Sint-Vincentiusvereniging in de wereld zowat 800 000 vrijwilligers in 45 000 Conferenties en dat verspreid over 150 landen.

Hierbij een filmpje van onze Franse collega's (Frans): 

EEN EIGEN NETWERK VOOR BELGIË

In België ziet de Sint-Vincentiusvereniging het levenslicht in 1842, op initiatief van een twaalftal jongeren onder leiding van Edmond Van Gansbergh. 

Eind 2019 besluit de Raad van Bestuur van de Nationale Raad van België de benaming Vincent de Paul Belgium aan de nemen. Dit sluit beter aan bij een humanistische visie op de heilige Vincent de Paul als eenvoudig en geïnspireerd mens in een pluralistische en inclusieve maatschappij. Het onderstreept tegelijk de verankering van de Belgische verenigingen in het internationaal netwerk.